• Alle artikels
  • Overnames
  • Digitale Economie
  • Nieuw vennootschapsrecht
  • Creating Value
  • Zakenadvocatuur 3.0
Werknemersstatuut op maat?

Werknemersstatuut op maat?

De digitalisering van de economie zet ook het arbeidsrecht op zijn kop. Zo lijkt het toch, met online platformen die vaak een beroep doen op freelancers. ‘Door de zogenoemde gig-economie moeten we sleutelen aan het duale systeem dat een strikt onderscheid maakt tussen werknemers en zelfstandigen. Een derde systeem kan een oplossing betekenen. Maar misschien hoeft dat zelfs niet’, denken Filip Saelens en Danaïs Fol, experts van Loyens & Loeff.

‘Digitale platformen die in ons land neerstrijken of hier ontstaan, zijn meestal creatieve start-ups die verstandig aanvoelen dat er een bijzondere nood is waar niemand aan denkt. Ze stimuleren zo een vraag en zoeken wie deze dienst op maat kan aanbieden, dat kunnen zowel particulieren als professionals zijn’, legt Filip Saelens, Partner Employment & Benefits bij Loyens & Loeff uit. ‘Daarnaast heb je de traditionele bedrijven die inzetten op digitalisering, artificial intelligence, en dergelijke meer. Vaak gaat het om old school outsourcing revisited. Voorts constateren we de jongste jaren een vraag naar individualisering. Werknemers beheren graag hun eigen tijd en inhoud van hun werk.’

Door de gig-economie vervaagt het strikte onderscheid tussen werknemers en zelfstandigen.

Filip Saelens, Partner Employment & Benefits bij Loyens & Loeff

Is het arbeidsrecht aan deze nieuwe trends aangepast? ‘Dat is de grote vraag’, pikt Danaïs Fol, Advocaat Employment & Benefits bij Loyens & Loeff in. ‘Het is aan ons om te evalueren welk statuut het nieuwe platform heeft. Is het enkel en alleen een tussenschakel tussen consumenten en personen die een bepaalde dienst aanbieden of is het een bedrijf dat zelf diensten aanbiedt? Voorbeelden hiervan zijn Uber of Deliveroo. Als zo’n platform louter een tussenschakel is, dan heeft dat invloed op de kwalificatie van de relatie tussen de dienstverlener en het platform. Dan zal voornamelijk gekeken worden naar de relatie tussen de dienstverlener en de persoon die van de dienst gebruikmaakt. Zo niet, zal ook de relatie tussen het platform en de dienstverlener zelf van groot belang zijn.’

Werknemer plus of zelfstandige min?

Moet er dan een nieuw statuut komen? ‘In Groot-Brittannië kwam er een soort derde statuut tussen werknemer en zelfstandige. Ook in Spanje is daarvan sprake’, vertelt Saelens. Hij pleit voor een behoud van het duale systeem zoals we dat in ons land al decennia kennen, maar dan wel met aanpassingen op maat. ‘Daardoor blijf je binnen het arbeidsrecht, maar kunnen werknemer en werkgever van een maximale flexibiliteit genieten.’

Filip Saelens, Partner Employment & Benefits bij Loyens & Loeff

‘In de meeste gevallen vinden we criteria om een dienstverlener te kwalificeren als werknemer of als zelfstandige. Het is onze taak als advocaat om daarin een lijn te trekken, in de wetenschap dat een foute kwalificatie ernstige gevolgen kan hebben voor het platform, denk maar aan sociale zekerheid, verloning, vakantiegeld, enzovoort. Sommige mensen zijn bang dat er digitale sweatshops zullen ontstaan, zoals arbeiders vroeger in de fabriek werkten zonder sociale bescherming. Het is allemaal nog zo nieuw en trendy en niemand kan in de toekomst kijken. Vaak vinden we inspiratie in de buitenlandse rechtspraak.’

‘Trendsetter’

‘Na tientallen jaren waarin het wettelijk kader de lading dekte, halen disruptieve sociaaleconomische initiatieven dat onderuit. De wet heeft zich daaraan nog niet helemaal aangepast. We proberen de oude recepten zo goed en zo kwaad mogelijk aan te passen aan wat er vandaag gevraagd wordt. Met een kanttekening. Als je de cijfers van de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven bekijkt, zijn de deel- en platformeconomie nog zeer beperkt’, zegt Saelens.

Danaïs Fol (Advocaat Employment & Benefits bij Loyens & Loeff) &
Filip Saelens (Partner Employment & Benefits bij Loyens & Loeff)

Tegelijk benadrukt hij de rol van Loyens & Loeff als trendsetter. ‘Ons kantoor is zich erg bewust van het disruptieve van de digitalisering, we proberen vooruit te denken. We zijn ook zelf bezig met blockchaininitiatieven. De markt erkent onze rol in dit opzicht ook door ons vorige maand in Londen de IFLR European Award 2019 voor ‘Best innovative firm of the year – Belgium’ toe te kennen. Nieuwe spelers en innovatieve traditionele bedrijven komen algauw bij ons terecht, omdat wij openstaan voor creatief denkwerk. Recht blijft een instrument. Advocaten van de nieuwe generatie moeten meedenken, vindt ook Fol. ‘Vroeger moesten we problemen oplossen, vandaag reiken we oplossingen aan.’

Vroeger moesten advocaten problemen oplossen, vandaag reiken we oplossingen aan.

Danaïs Fol, Advocaat Employment & Benefits bij Loyens & Loeff

Nog een vraag voor Filip Saelens? Neem gerust contact.
Nog een vraag voor Danaïs Fol? Neem gerust contact.